Hüseyin Ağaçayak
Hüseyin Ağaçayak
Mobile Developer UI/UX Designer Web Developer Photographer
Hüseyin Ağaçayak

Blog

Türkiye'nin İlk Sanal | Dijital 3B(Üç Boyutlu) Anatomi Atlası

Türkiye'nin İlk Sanal | Dijital 3B(Üç Boyutlu) Anatomi Atlası

Sağlıklı hayvansal gıdaların bireylerin fiziksel ve zihinsel gelişimlerini sağladığı ve bu sayede toplumsal refahı ve üretkenliği arttırdığı son derece iyi bilinmektedir. Bu rolü önceden kavrayarak doğru politikalar üreten ve uygulamaya geçiren ülkelerin başarıları gelişmişlik düzeyi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bugün Veteriner Hekimler başta hayvan sağlığının korunmasından, hastalıklarının tedavisine, hayvansal besinlerin üretiminden tüketimine kadar ki tüm sektörlerde ve ayrıca farklı disiplinlerle birlikte çalışarak, halk ve çevre sağlığının korunmasına katkı sağlayan çok sayıda görevi büyük bir özveriyle yerine getirmektedirler. Veteriner Hekimlik mesleğinin bu görevlerinin eksiksiz olarak yerine getirilmesinde en büyük görev hiç şüphesiz; yeterli bilgi donanımına sahip, etik değerlere bağlı, toplumsal sorumluluk ve hekimlik bilinci gelişmiş, komparatif düşünebilen, akılcı, yaratıcı, üretken, dünyadaki güncel gelişmeleri izleyebilen ve diğer disiplinlerle işbirliği yapabilen, Veteriner Hekimler yetiştiren Veteriner Fakültelerine ve dolayısıyla bu fakültelerin eğitim kadrolarına düşmektedir.

Bugün ikisi ülke sınırları dışında olmak üzere 30 Veteriner Fakültesinde Eğitim Öğretim yapılmaktadır. Beş yıllık örgün eğitimin verildiği bu fakültelere 2018 yılında açılan kontenjanın tamamı dolmuş, OSYM 2019 yılı kılavuzunda ise 2474 kişilik kontenjan açılmıştır.

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de veteriner fakültelerinde eğitim-öğretim müfredatının ilk yılında, hayvan vücudunun sistematik bir yaklaşımla tanıtıldığı, geniş kapsamı ile ilk mesleki ders olan Anatomi dersi ile başlamaktadır. Müfredattaki bu durumu nedeniyle anatomi dersi öğrencilerin hekimlik bilinç ve misyonunu kazanmasında önemli rolleri de üstlenmiştir. Anatomi dersi ile ulaşılmak istenen hedef, hayvan vücudunu oluşturan doku, organ ve sistemleri öğrencilerin zihinlerinde kusursuz bir şekilde 3 boyutlu (3B) canlandırabilmelerini sağlamak ve eğitimlerinin sonraki basamaklarını sorunsuz bir şekilde yürütmelerine zemin oluşturmaktır.

Anatomi eğitimi görselliğin ön planda olduğu bir sürece sahiptir. Dolayısıyla bu eğitimde sağlanacak başarı öğretimde kullanılacak materyallerin görsel zenginliği ile son derece yakından ilişkilidir. Türkiye’de veteriner Anatomi eğitiminde bugün kullanılan materyallerin çoğunluğunu yabancı kaynaklı klasik kitap ve atlaslar oluşturmaktadır. Ulusal düzeyde hazırlanmış kaynakların ise görsel özellikleri oldukça kısıtlıdır. Hazırlandıkları döneminin tüm ihtiyaçlarını karşılamak üzere o dönemlerin son teknolojisi kullanılarak hazırlanan bu kaynaklar geniş hacimleri, dilleri, ulaşılabilirliği ve taşınabilirliği, yüksek maliyetleri gibi farklı nedenlerle öğrenciler tarafından etkin bir şekilde kullanılamamaktadır. Öğrencilerin tercihi çoğunlukla dersi veren öğretim üyelerinin klasik anatomi kitap ve atlasları kullanarak hazırladığı ders notları olmakta ya da internet üzerinden ulaştıkları farklı kaynaklar olmaktadır. Anatomi eğitiminde öğretim üyesi tarafından verilen teorik eğimin ikinci basamağı laboratuvar ortamında gerçekleştirilmektedir. Profesyonel olarak hazırlanmış ve çeşitlendirilmiş kadavra ve maketlere sahip laboratuvarlarda yapılan bu eğitimin yeri ve önemi tartışılamaz niteliktedir. Ancak bunların kullanımı laboratuvar ders saatleriyle sınırlıdır.

Son yıllarda bilgisayar ve bilişim teknolojilerindeki ilerlemeye paralel olarak gelişmiş ülkelerde özellikle de tıp anatomi eğitiminde kullanılmak üzere farklı yazılım ve bilgisayar teknolojileri kullanılarak hazırlanan başta masa üstü ve diz üstü bilgisayarlarda olmak üzere mobil cihazlarda da çalışabilen 3 boyutlu görsellik sunan anatomi atlasları kullanılmaya başlanmıştır. Hem ortak ve hem de bireysel eğitimde kullanılan bu atlaslar yüksek görsellikleri, teorik içerikleri, farklı anatomik yapıları birbirleriyle ilişkilendirmedeki başarıları nedeniyle anatomi eğitiminin daha etkin ve başarılı yürütülmesini sağlamaktadır. Dolayısıyla bu materyallerin kullanıldığı eğitim sistemlerinde Anatomi öğrenciler için sevilen, daha fazla ilgi duyulan ve bir o kadar da eğlenceli bir ders haline gelmiştir. Sayıları sınırlı olsa da veteriner anatomi eğitimi için geliştirilmiş 3B atlaslar da bulunmaktadır. Ancak bu atlaslar, gerek akademik içerik gerekse görsel özellikleri ile tıp anatomi eğitiminde kullanılan atlasların çok gerisinde kalmıştır.

Bugün Türkiye’de gerek Tıp gerekse Veteriner Hekimlik eğitiminde kullanılmak üzere profesyonel olarak hazırlanmış ve kullanıma sunulmuş 3B Anatomi atlası bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu ve benzeri modern eğitim materyallerinin kurumsal ve bireysel kullanım için edinilmesinde Türkiye’nin tamamen yurt dışı kaynaklara bağımlı olduğu görülmektedir.

Modern eğitim materyallerinin hazırlanıp kullanıma sunulamaması öğrencilerin sadece ders notlarıyla veya sınırlı kaynaklarla bu eğitimlerini sürdürmelerine neden olmuştur. Bu şartlarda yürütülecek Anatomi eğitiminin başarısının öğrencilerden kaynaklanmayan bir nedenle sınırlı kalacağı açıktır. Mevcut eğitim sistemi ve materyalleriyle sürdürülecek bir Anatomi eğitimi ile elde edilecek başarının hekimlik eğitiminin diğer basamaklarını da etkileyerek Hekimlik eğitiminde ulaşılmak istenen başarıyı sınırlayacaktır. Dolayısıyla bu durum Hekimlik mesleğinin birey, toplum ve ülke gelişimindeki üslendiği rolü tam anlamıyla yerine getirememesiyle sonuçlanacaktır.

Sonuç olarak, Veteriner Hekimlik mesleğinin ulusal ve evrensel düzeyde üstlenmiş olduğu görevleri eksiksiz yerine getirebilmesi için hekimlik eğitiminin başlangıcında verilen ve başarısıyla tüm eğitim sürecini etkileyen Anatomi eğitiminin çağın imkânlarını kullanılarak hazırlanmış modern eğitim materyalleri ve yöntemleriyle desteklenmesi bir zorunluluk haline gelmiştir.

Bu bilinçle Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi öncülüğünde Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesinden, alanında uzman akademisyenlerin katılımıyla hazırlanan projemiz TÜBİTAK tarafından (1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Destekleme Programı, Proje No: 116O385) kabul edilmiş ve 2017 yılı Ağustos ayında çalışmalara başlanmıştır.  Bu proje kapsamında Veteriner Anatomi müfredatının ilk konusu olan Osteoloji (Kemik bilimi) ele alınmıştır.  Yaklaşık iki yıl süren titiz ve özverili çalışmalar ile içerisinde at, sığır, koyun ve köpek olmak üzere 4 hayvana ait iskelet sisteminin yer aldığı, masaüstü ve dizüstü (Windows, Mac OS) bilgisayarlarda kullanılabilen bu yazılım “3B Veteriner Osteoloji İnteraktif-Komparatif” ismiyle akademisyen ve öğrencilerin beğenisine sunulmuştur.

Hazırlanmasında teknolojinin en son imkânlarının kullanıldığı bu atlas (yazılım) alanındaki tüm ihtiyaçlara sunduğu yüksek görsellik özelliği ve geniş teorik bilgi içeriği ile yüksek oranda cevap verecek niteliktedir.  Ayrıca, ilk milli ve yerli kaynaklar kullanılarak üretilen bu yazılımla hem Türkiye’nin bu alandaki yurtdışı bağımlığının azaltılmasına bir başlangıç olacak hem de çoklu dil seçeneği ile ihracatı gerçekleştirilerek ülke ekonomisine katkı sağlanacaktır.  

Kamuoyunun bilgisine saygıyla sunarız.

 

Hazırlanan atlasın genel özellikleri

 Atlas:

  • Masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda (Windows, Mac OS) kullanılmak üzere hazırlanmış bir yazılımdır.
  • At, sığır, koyun ve köpek kadavralarından alınmış iskelet parçalarına ait bilgisayarlı tomografi görüntüleri kullanılarak hazırlanmıştır. Dolayısıyla iskeletler gerçek boyutlarında ve yüksek çözünürlüktedir.  
  • Bu hayvanlara ait iskeletleri ve iskelet alt bölümlerini ayrı ayrı inceleme imkânı sunmasının yanında at-sığır ve koyun-köpek çiftleri şeklinde karşılaştırmalı olarak inceleme imkânı da sunmaktadır. Bu özelliği ile alanında ilk ve tek bilgisayar yazılımıdır.
  • Çoklu dil desteği bulunan geniş teorik bilgi içeriğine sahip bir yazılımdır.

Add Comment